28 March 2009

PAGTAHAK SA GUNITA

- i. Kumbakit sa gunita ay namumulaklak ang araw tuwing Linggo nang umaga. Mura kong puso ay mapintog na lobo habang ang oras ay tuwid na nakaupo sa loob ng simbahan. Mahigpit na nakabuhol sa pulso ang tagpo ng kamusmusan. Malinis at plantsado ang bihis ng Novaliches. Ikinakahol ng kinakabag na ispiker ang basag niyang paanyaya sa sinuman sa aming nagnanais mabasbasan, isang biyak na biyaya o pala-palapag mang pagpapala para sa kaloobang tila hindi nauubusan at walang katapusan ang pinapasang tag-ulan. Naririto: kami: at kung pahihintulutang muli, tutuntunin namin ang nalagot na pusod pauwi sa Mahal Na Ina ng Palagiang Awa. Naririto: itinatanghal ng aming dalit ang abang pagsamo para sa pagkakamit ng katubusan: para sa hilera ng may-sakit na matayog pa sa langit ang tinitingalang himala; para sa mag-asawang nagpapagpag ng hinala sa gabing di pag-uwi ng panganay na dalaga; para sa kaklaseng si Elsa na walang palya kung mangamkam ng medalya sa eskuwela. Naririto: kaming hindi na sikreto sa bawat isa ang ibinubulsang kalbaryo at dusa: kaming butil-butil na rosaryo ang koronang pawis sa mga noong lubhang pinakikinis ng pag-aantanda. Pawis itong humahalo madalas sa langhap ng ipinapahid naming pomada upang dumulas ang gusot ng naalimpungatang umaga; sa sangsang ng sampagitang nalalanta, nakabiting kasama ang mga pithayang naantala; sa amoy ng mantikang umaanta sa paulit-ulit naming paggamit upang magkalasa ang idinidighay na pangarap at pag-asa. Naririto: bumibikig sa bunganga ng templo ang Babel ng bukambibig naming hibik at pakisuyo habang kapiling naming naglalako ng panata at panalangin sa hangin ang sumasagitsit na anas ng fishball-prito at bagoong-gisado; ang taimtim na paghingi ng pansin ng naglalako ng popcorn, masebong pinipig crunch at drumstick, milagrosong banig ng sweeptstake at dibidendaso, tag-trenta sentimos kada baso ng pinaghalo-halong uhaw, laway at buko. Naririto: ang anyo ng aming sanduguan: ang katibayan ng kasunduan sa pagitan ng mga peregrino at bagamundo, sa pagitan naming pawang estrangherong naliligaw sa simpleng pagparoon at pagparito, pagpasok- paglabas sa puwang ng kanya-kanya naming pagkatao. Naririto at naririto kami: isinasandal pangsumandali ang nalinsad na pakpak sa mesi-mesitang dambana ng estampita at agimat, sa mitsa ng kandilang magkakaiba ang kulay at sukat, sa ugat-ugat na pampaampat sa mga sugat at lamat ng pagkabahala, nariritong lahat at palagi naming dala-dala tuwing Linggo nang umaga. ii. Sa ganitong paraan isinaayos ang bagay-bagay: Pagkatapos iraos ang mahabang oras ng paghihilamos ng lingguhan naming lisya’t kasalanan, nagaganap ang ganap na katubusan habang tinataboy kami ng lansangan palayo ng simbahan. Dito, sa lupa, ang paraisong-takda para sa bata: de-hatak na trak gawa sa kuping lata; kapis na sirkerong magilas ang ikid sa palo-tsina at baras na sinulid; manok na yumuyugyog sa bawat higit ng halungkag na itlog yari sa plastik; bagong pinturang balahibo ng itik, dilaw, berde, blue at tintang kulay-putik. Ganitong Linggo at tapos na ang misa, bago umuwi’y malamang bumisita sa nakagawiang ruta ng bituka: Dory’s na walang-paris ang crispy pata; Pusang Bola-bola, astang pambobola sa amin ni kuya; Puto at kutsinta, tikoy at okoy sa kalye ng Susano; Sarsi’ng mahalumigmig at pan de coco sa malamig na Lagrimas at Toledo. At kung hindi masyadong nag-aapura at may kaunting sobra sa subing barya, suot nami’y sinusurot na orkestra hagad ang kabag pagtunghay kina Chichay at Amay, Dolphy at Nida. Nang maratay si Tatay at pumait ang aming laway sa paghalughog ng tugon sa orasyon, naudlot ang pagparito’t pagparoon sa kalsada mo na pawang tagatipon ng tuwang nagkalat sa murang gunita; Nang tibagin upang gawing talipapa ang Goldmine, at palagi nang nagmumura ang tumpok ng nabubulok na basura sa galising matris ng ‘yong eskinita; Nang bakbakin ang kulay-pulang baldosa kapalit ng marmol, at di mapigilan ang biglang-dami ng mall at pamilihan sa tabi ng pinagara mong simbahan; tila lobong humulagpos sa ‘king tangan, dagling umilanglang sa kung saan-saan ang masasayang saglit ng kabataan.