SI BETCHAY, NAKAUNAT ANG MALIIT NA KATAWANG NANINIGAS AT KULAY-PETSAY

(Halaw kay Valentin Iremonger)


Si Betchay, nakaunat ang maliit na katawang
naninigas at kulay-petsay, ay sukat nanggulat
isang umaga ng tagsibol. Suot ang bagong-almirol
na terno at katahimikan ng brasong may adorno

ng itim na rosaryo, kandila at libro, isang platito
ng agua bendita, ay tinanggap kami isa-isa
sa kuwartong nakalugay ang kurtina. Pinid
ang kaniyang mata. Puting unan ay may bahid

ng buhok mula sa nabubulok na anit. Pagsapit
na pagsapit ng gabi ay nagkita-kita kami
sa hangganan ng gulod. Huntahan. Iniintindi ang buod
ng ganitong pamamaalam. Kamatayan, oo: maaari

ngang may kinalaman sa edad ng tao, o mangyari
sa pag-agnas at paghulas ng lakas. Pero hindi
sa kaniya: komo wala pang malisya, may-bighani
at kaybata – parang malabo yata. Kinabukasan,

sinambit ng pari ang kaniyang pangalan. Luhang
sumirit ang katiyakan ng paglisan. Sa bakuran
ng simbahan, isang batang noo’y magpipito pa lang
ang nananangis. Labingwalong taon kong pinalis

sa isip ang kaniyang larawan. Ngayong taglagas,
isang tangkay na tuyo ang dumapo sa berdeng damo.
Waring nanunudyo. Bigla, naisip ko si Betchay:
nakaunat ang katawang naninigas at kulay-petsay.