21 November 2010

MGA PAMILYAR NA SUGAT

-

Sa sugat nagmula kaya sa sugat din ang punta.
Ito ang taimtim naming kumpisal, O Ama; isang pagsasakdal
na nagsasadlak sa panghabambuhay na sentensiya
ng pagpapabalik-balik sa mga gastado at saulado nang ruta
sa ugating balat ng tumatanda mong lupa. Ito, kami, sa iyong
tanghaling-tapat. Mangyari, banayad mo ngayong pinasusulak
ang lahat ng kaloob mong sugat: magmula sa mga lansangan,
hanggang sa bitak ng aspalto, sa natutungkab na kongkretong
nakadagan sa lumalapot na alingasaw ng mga imburnal,
baradong agos ng sipuning kanal, burak at iba pang paltos
na maingat naming ibinuburda sa antigong balat
ng aming mga kalsada. Ama ko, ipagtatapat ko,
na sa ganitong pag-uungkat ng mga nakatagong hiwa
nagsisimula ang aming pag-unawa sa pangkaraniwang kirot.
Uumpisahan ko, halimbawa, sa paghuhubad ng aming suot
na sapatos. Ganito ang kinasanayang pagsasanay
sa pagtuklas kung gaano kalayo ang maaaring marating
sakaling walang hanggan ang takdang saan
ng pasan-pasan naming damdamin: Na tanging ibig sabihin,
oras mapudpod ang suwelas ng puso, at manuot sa malay
ang nagtututong na init ng aspaltong kanina pa kumakayod
sa talampakan naming nangangalay – mangyari ito ang hudyat
ng aming paghinto, nangangamba sa kawalan ng pangalan
para sa bagay-bagay na pupuwedeng maapakan
sakaling magpatuloy sa tinutungo. Sa ganiyang paraan
nagsisimula ang mababaw na sugat ng aming alinlangan.
Samantala, kung hahayaan naming maging giya
ang kapwa-bulag naming pananampalataya
habang binabaybay nang paluhod ang isang mundong agwat
mula liwasan, papasok sa katedral ng de-takal naming paniniwala,
baka hindi rin maikaila na sa kabila ng iyong salita,
mas madalas kaming ipagkanulo ng mababaw na pananalig
sa ibang kasa-kasabay rin naming tumatawid
sa mahabang alas-dose ng aming pagbabaka-sakali:
tindera ng butil-butil at de-botelyang kontra-aksidente;
maglalako ng de-bateryang turumpo at pamatay-peste;
tagahabi ng kuwintas at kunwa-kunwariang alahas; piratang
tagabahagi ng magkakahawig na trahedyang nagkakatalo parati
sa antas ng labo at haba. Papunta dito, makukuwenta mo
kung gaano kamura matatawaran ang pakikipagkapwa,
lamang sa tatlo-isandaang halaga, kumbakit laging may gasgas
ang ibinabayad naming tiwala. Ito ang tinatawag
na palagiang sugat ng hinala. At kung susulong pa kami
palusong sa nilalangaw na matris na tagapagluwal
ng iba pang mababahong sugat at galis ng abenida,
malamang datnan namin ang mag-inang nakasalampak
sa baha-bahagdang hantungan ng basurang winawalis namin
buhat sa kalsada. Kung pipilitin naming kapain para sa kanila
ang nagsasabubog na luha ng kalooban, at isiping
tanging sa ganitong pagpapalalim ng sugat at uka
makakamtan ang pagpapala at katubusan, malamang
maubusan kami ng isasanglang awa, dahil dito sa siyudad
kulang ang habag na kayang iambag ng buong daigdig
upang punuin ang isang maliit na basong plastik:
Ito, O Ama, ang itsura ng sugat naming pabalik-balik,
sapagkat kailanman ay hinding-hindi siguro namin mababatid
kung paano mapapaampat ng impis na tinapay
ang paulit-ulit na pagdurugo ng aming bunganga,
o kung sa anong paraan mapapamanhid ng isda
ang salubsob sa loob ng humihilab naming bituka,
o kung kailan mapapalis ng alak ang nanunuot na ginaw
sa nakahalukipkip naming pandama --- Gayunman, ituro mo
kung paano tuklapin ang sala-salansang balatkayo
nang sa gayon ay maramdaman ng aming balat
ang lalim at lawak ng bawat di-mapahupang pagdanak.
Akayin mo ang aming hakbang pauwi sa katahimikan
ng bakanteng silid, upang doon, sa panahong tinatastas
ng daliri ang langib ng nililingid naming pagkukunwari
ay makilala namin ang tigas at gaspang
ng di-humuhulas na uhaw sa iyong lalamunan,
ang di-natutuyong kirot sa iyong palad at tagiliran,
ang di masukat-masukat na lalim ng nakakoronang tinik
sa iyong bumbunan. Ito lamang, O Ama, sa iyong pangalan,
hanggang mapawi ang aming alinlangan -- ang lahat-lahat
ng aming alinlangan -- pagkapa na pagkapa
sa mga sugat mo na maaari naming hawakan.

No comments:

Post a Comment