03 April 2011

MULI, ANG MGA BATA

-

Sa karaniwang kalakaran, sila ang paksa
ng aking malungkuting katha, mga bata
na sa kung anupamang tagilid na kumpas
ng kapalaran, ay waring di lumalaki
nang tuwid, madungis at bungi,
tumatawid palagi
sa pagitan ng pisngi at leeg
ang sinu-sinulid ng libag
at natuyong laway. At lalo
kung napapasabak sa away
mapa-mainit, mapa-malamig ang panahon,
ipinagtataka ko pa rin hanggang ngayon
kumbakit parang hindi sila
nauubusan ng sipon.

Nitong umaga, nasalubong ko sila
habang naglalaro ng tumbang preso
sa ginagalos na kalsada. Magaralgal
ang kanilang kantiyawan, gayong pasado
alas-otso, at walang busal panigurado
kahit impis na pandesal o biskotso
ang sikmura nilang nag-aalboroto
nang, bigla, ay mapansin nila
ako, naglalakad nang solo, kala-kaladkad
ang ga-daigdig na bigat ng magdamag
na di na naman mapakali at dilat. At
walang pasabi o abiso, tinawag nila ako
sa pangalang naaalala lamang natin
tuwing magpa-Pasko. Ewan ko
kung ano ang nag-udyok sa kanilang tawanan;
dahil ba sa aking balbas o lumalaking tiyan,
di na importante ang dahilan,
basta’t sa loob-loob ko noo’y palaisipan
kung paano nakikita nitong mga bata
ang Pasko sa ganitong kalintikan.

Sa FX kanina, kaharap ang mag-ina
samantalang mag-iisang oras nang tulala
ang nakaparadang trapik sa abenida,
pinipilit ko magbasa ng tula, nang bigla --
“Mommy o, si Santa” sabay turo
sa akin ng bata. Ewan ko
kung bakit pati ba naman dito;
dahil ba sa aking balbas o lumalaking tiyan,
di na importante ang dahilan,
basta't pigil ang sariling halakhak,
mabilis na dinakma ng ina
ang nakatuong hintuturo
ng anak. At
komo nagulat,
kumbaga
napalakas yata
ang bigwas
maya-maya pa'y umawas
ang luha, umapaw
ang palahaw
sa sinasakyan naming ayaw
gumalaw. Nabulahaw
ang ibang pasahero. Tinodo
ng drayber ang bolyum ng radyo.
Napatingin ako sa ubod-nang-layo.
Nakaganti rin ako,
sa loob-loob ko.