31 May 2009

2 MULA KAY JACQUES PREVERT

-


1. Buhay-Pamilya

Abala sa paggagantsilyo
ang nanay. Ang anak niyang panganay
ay
pupunta sa giyera. Para sa kaniya,
sa nanay, natural lamang
ang ganito. At para sa tatay?
Ano ba ang kaniyang trabaho?
Meron siyang negosyo
habang ang kaniyang asawa ay abala
sa paggagantsilyo
at ang anak nilang panganay
ay
pupunta sa giyera. Para sa kaniya,
sa tatay, natural lamang
ang ganito. At ang anak na panganay
ang anak na panganay, ay,
ano kaya ang kaniyang nadiskubre?
Ang kaniyang nadiskubre ay
wala, kung hindi ganito:
ang kaniyang nanay ay
abala sa paggagantsilyo,
at ang kaniyang tatay ay
may negosyo, at siya ay
may giyera. At pagkatapos
ng kaniyang giyera, siya ay
magsasanay
sa negosyo
kasama ang kaniyang tatay.
Sa ngayon, tuloy lang muna,
tuloy lang muna ang giyera.
Tuloy lang muna sa paggagantsilyo
ang kaniyang ina.
Tuloy lang muna sa pagnenegosyo
ang kaniyang ama.
At nang mamatay sa giyera
ang bata, di pumapalya
ng bisita ang kaniyang ina
at ama sa kampo
santo. Natural lamang
sa kanila ang ganito.
Kaya tuloy lang ang buhay
ng paggagantsilyo, giyera, negosyo,
negosyo, giyera, paggagantsilyo, giyera,
negosyo, negosyo, negosyo, Tuloy-tuloy
ang buhay sa hukay, ang buhay
sa hukay.



2. Almusal

Isinalin niya ang kape sa tasa.
Pinatakan ng gatas
ang aromang tumatakas.
Dinagdagan ng asukal, at gamit
ang kutsarita
hinalo nang matagal.
At nilagok
ang laman ng puswelo
nang hindi man lang ako
kinakausap.
Nagsindi siya
ng sigarilyo. Nagbuga ng usok
na korteng titik “O”.
Itinaktak ang abo
sa sinisera
nang hindi man lang ako
kinakausap,
nang hindi man lang nagpukaw
ng panakaw na sulyap.
Tumayo siya,
inayos sa ulo
ang tapeteng sumbrero
at ang kapote,
umuulan pala sa kalye.
At lumabas siya ng bahay,
walang ingay,
wala ni ha, ni ho.
Inilagak ko ang aking ulo
sa palad,
di ko napigilang umiyak.

30 May 2009

ISTADYUM NG CHILE

(Halaw kay Victor Jara)



Limang libo kaming nakapiit
dito sa maliit na distrito ng siyudad.
Limang libo. Ilan kaya kami
sa buong pulo? Sampung libong braso
ang di na makapagpaatungal
ng makina, ang naabala
sa pagbubungkal ng lupa,
gaano kalaking tipak kaya
ng sangkatauhan ang humpak ang sikmura,
walang kumot, pumapalahaw ngayon
sa hapdi at ginaw, tinataranta
ng lagim. Anim sa amin
ay tuluyan nang wala sa piling.
Anim sa amin, kaisa na ng mga bituin.
May isang tinuluyan. May isang nilamog
ng bugbog. Di ko akalaing
masisikmura palang gawin ng tao
sa tao ang gayong pananakit.
Ang natitirang apat ay malapit
nang masiraan ng bait, waring may nais
takasan o bigyang-wakas.
May isang ibig lumundag sa talampas.
May isang paulit-ulit hinahampas
ang ulo sa pader. Sa mga mata nila,
mamamalas ang nakangising kamatayan.
Sapagkat tiyak kung isakatuparan
ng mga sundalo ang kanilang plano.
Ang dugo ay medalyang nakaaspile
sa kanilang uniporme, ang pagkatay
ay sukatan ng kagitingan
sa harap ng kaaway. Diyos ko,
ito ba ang mundo na iyong nilikha?
Para dito ba
ang isang linggo mong himala?

Pinipilit kong gisingin ang diwa
habang isa-isang nawawala
ang mga kasama sa selda
hanggang wala na akong madama
kundi pintig ng makina at mukha
ng mga sundalong paroo't parito, kalmado
tulad ng komadronang nagpapaluwal
ng bata. At ang buong mundo?
Nawa'y isigaw nila ang kahihiyang ito.
Sampung libong braso kaming pinagkaitan
ng katuturan. Ilan kaya kami
sa buong sambayanan? Gayunman,
ang dugo ng aming kasama at pinuno
ay higit pang madagundong kumpara
sa kanilang bala at pulbura
at ito ang nag-uudyok sa aming kamao
upang huwag mamahinga. Mahirap bumuo
ng awit sa aking kinalalagyan
ganitong inaawit ko ang lagim
ng buhay sa kasalukuyan, ang lagim
na ikamamatay ko kinabukasan, ang lagim
na datnan ang sarili kapiling
ng nakararami, habang ang himig
ay walang ibang hantungan
kundi walang katapusang tili
at katahimikan. Lahat ng aking nasaksihan
ay di ko nasaksihan
subalit ang liyab ng damdaming
nadarama sa kasalukuyan
ang siyang tanglaw ko sa paparating
na araw ng katubusan.

23 May 2009

ANG MGA TUNTUNIN

(Halaw kay Neil Gaiman)


Hanapin ang kahoy na tarangkahan
sa mga dingding
na ngayon pa lang
narating ng tingin.

Makiusap nang tapat
bago ilapat
ang kamay sa seradura.
Sundan mo

ang makitid na kalsada
hanggang masumpungan
ang isang duwende,
nakadikit sa pintuang berde

(ganito ang asero
na karaniwang ipinangkakatok
sa mga pintuang kahoy at yero),
pero

dahil ang duwende
ay nangangagat ,
dapat kang mag-ingat!
Pasukin mo

ang munting tahanan,
walang dala maski ano
at walang kukuning keso
mula sa bandehado. Kaso,

kung may magsasabi sa iyo
na kinakalambre
ang sikmura
ng bahay na inaanay:

subuan mo ng tinapay.
Kung mukha itong madungis
dahil sa alikabok at pawis:
pahiran mo ng langis.

Kung may mag-uulat
na ang kaniyang damdamin ay pinupulikat:
damayan mo ng paglingap.
Paglabas mo sa hardin,

sa bandang likod,
isang punong uugud-ugod
ang makikita.
Di mo mahahalata

at malamang malampasan
ang balon na kulay-luha.
Ito ang lihim na daan
na maghahatid

sa lupain ng tag-ulan,
malalaman mong may iba palang daigdig
sa pagitan nito
(at kung aatras ka habang naririto,

makauuwi ka nang ligtas
at payapa.
Di ka naman mapapahiya.
Di rin mawawala ang aking tiwala).

Lagpas sa hardin,
mapapansin
ang bungkos ng kakahuyan.
Ang mga punong nakadukwang

ay higit na hukluban,
nakasilip ang inuugat nilang mata
mula sa maiitim na lupa.
Sa isang akasyang baliko

isang lola
ang kasyang-kasyang nakaupo.
Malamang may hilingin sa iyo
na kung anu-ano:

na kung ibibigay mo
ay kaniyang ibabalita
ang landas papunta
sa isang kastilyo.

Doon mo mauusisa
ang tatlong prinsesa
ngunit di dapat magtiwala
sa sagot ng pinakabata.

Kung didiretso ka sa paglalakad
sa dulo ng rantsong pinapatag,
mababanaag
ang labindalawang buwan

ng kalendaryo, nakaupo
sa harap ng apoy,
nagsasalitan ng kuwento,
nagpapahulas ng ginaw.

At kung ikaw
ay magalang,
maaari ka nilang pagbigyan,
makapapamitas ka ng prutas

habang nagmamanibalang
ang Disyembre. At siyempre
magtiwala ka nang buo sa mga lobo
pero huwag na huwag mong ituturo

kung saan ka patungo.
Pagdating sa pampang, umarkila
ng isang bangka. Dahil matagal mo nang kakilala
ang mananagwan,

ganito ang isasagot
sa kaniyang katanungan:
kapag ang sagwan ay binitiwan,
malaya siyang iwan ang bangka

(pero ihayag mo lang ito
kung medyo nakalayu-layo na kayo
at di na peligroso).
Sakaling may agilang

mag-aabot ng plumahe,
pakaingatan mo.
At laging tandaan: ang mga higante
ay plastado kung matulog;

at ang mga mangkukulam
ay pinagkakanulo
ng sariling katakawan;
ang mga dragon,

palagi,
may malambot
na bahagi.
Ang puso ay naikukubli

ngunit napapahamak sila
sa iyong salita.
Huwag kainggitan ang kapatid
na babae. At itanim mo sa kukote

na pawang sakit sa ulo at peste
magkaroon ng rosas at brilyante,
lalo't ang mga ito ay iluluwa,
gaya ng maliliit na palaka,

patalun-talon lang sa bunganga --
Malalamig. Matatalas. Humihiwa.

Huwag kaligtaan ang iyong pangalan
at huwag matutuyuan
ng pag-asa.
Pasasaan at ang hinahanap

ay makikita.
Manalig sa mga kaluluwa
at sa lahat ng natulungan,
dahil kung sila ay maaawa

tutulungan ka rin, harinawa,
sa takdang hinaharap.
Manalig sa mga pangarap.
Manalig sa iyong puso,

sa mga inakda nitong kuwento.
At kung ikaw ay babalik dito,
bumalik ka sa paraan
na di naiiba

noong una kang nagpunta.
At ang bawat utang-na-loob
ay tiyak masusuklian.
Ang mga tulong na ipinagkaloob

ay di masasayang.
Huwag kaligtaan
ang mabubuting asal
Ngunit huwag ding lilingon sa nakalipas.

At kung ikaw ay aangkas
sa likod ng agilang pantas
(di ka mahuhulog).

At kung ikaw ay aangkas
sa isdang pinilakan
(di ka malulunod)

At kung ikaw ay aangkas
sa abuhing lobo
(kumapit nang mahigpit
sa kaniyang balahibo).

Inuuod na ang kaibuturan ng tore;
kung kaya’t ito
ay malapit nang gumuho.

At sakaling ika’y makabalik
sa tahanang maliit
kung saan nagbuhat ang lahat,

iyong maalala
na ito pala’y mas masikip
kumpara sa dating iniisip.
Tuntunin mo ang landas

hanggang bumukas
ang tarangkahan ng hardin
na minsan pa lang
narating ng tingin.

At hanapin mo
ang daan pauwi sa inyo.
O kung gusto mo,
dito na mismo,

dito ka na magtayo ng bahay.
Saka ka humimlay
at humimbing nang malalim.
Malalim na lalim.

19 May 2009

ANG MGA PULITIKO

(Halaw kay Wislawa Szymborska)


Kaysa marinig lang sa kanta,
mas kaaya-aya sa masa
kung ang pag-asa
ay kanilang makikita,
kung kaya
ang mga pulitiko ay laging ngumingiti.
Ang kanilang mga ngiping pinaputi
ay karatula
na sila
ay kumikinang sa tuwa.
At dahil totoong kumplikado
itong ating panahon
at di mo alam ang ating tinutungo,
kung malapit na ba tayo o malayo,
kailangan nating matunghayan
sa tuwi-tuwina
ang maputing nilalaman
ng kanilang bunganga.

Sa mga bulwagan o hintayan ng eroplano
walang sinumang dapat makahalata
sa kunot nilang noo;
dapat silang magmukhang kahanga-hanga
habang nakikipagtalo sa plenaryo
o nakikipagkamay sa mga tao;
nagpapakindat sa litrato,
nagpapahuni sa mga nguso
ang mga ngiti nilang di nagbabago.

Ito ang leksiyon sa diplomasya
na itinuro ng mga dentista. Sinasabi nila
ang hinaharap ay mapupuno ng ginto.
At dahil ang kasalukuyan
ay matinding sakit ng ulo
dapat sabay tayong makitawa
sa makikinang na pangil at bagang.
Ang ating panahon ay lubhang peligroso
upang ipakita ang niloloob ng puso.

Samantalang ganito ang pagtatapat
ng mahihilig mangarap:
“kung mananaig ang kapatiran ng tao,
ang buong daigdig ay aapaw sa ngiti”.
Diyan sila nagkakamali.
Dahil kung magkakaganito,
pati mga pulitiko
ay di na magbabanat ng pisngi:
dadaan sila sa lupa
nang di ngumingiwi
at dahil laging tagsibol,
lagi silang pasipol-sipol.

Pero ang tao’y sadyang malungkutin,
Maiging ganyan na lang. Huwag na nating baguhin.

17 May 2009

SA ISANG BINIBINING TUTUNGO SA ANTIPOLO

(Halaw kay Jose Garcia Villa)


Pagdating sa Antipolo, paliligiran ka
ng maraming binatilyo. Dahil malamyos
ang kanilang hakbang, at di maubos-ubos
ang pulot sa kanilang dila,

iibigin mo sila
at malilimot mo ako,
ako na hinding-hindi maaaring lumimot sa iyo.
Kaya habang ako'y nililimot mo,

marahan kong tatapikin ang aking dibdib
habang paulit-ulit
na tinatawag ang 'yong pangalan.
At ang bawat salitang mamumuwalan

sa aking lalamunan
ay ihahatid sa iyo ng mga puno,
maaaninaw mo sa mga panakaw na hipo
ng bihasang mananayaw, mauulinig

sa mga tulang hinahasa
ng sumusuyong makata.
At ang bawat brasong karinyoso
na ibabalabal nila sa iyo

ay magiging braso ko.
At ang bawat matang mamamangha
sa mukha mong kahanga-hanga
ay magiging mata ko.

Patuloy akong darami,
hanggang di mo na mabilang
dahil ubos na ang numero
sa bawat uusbong na mata

at braso. Dahil lubos kitang iniibig
ako ay nagiging maraming mangingibig.
Dahil ayokong may ibang hahawak sa iyo,
ako ay nagiging maraming mananayaw.

Upang tuwing may dadausdos
na tingin at haplos sa iyong balakang,
wala kang ibang mararamdaman
kundi ang haplos ko sa iyong katawan.

Upang tuwing may magbubulong
mula sa likod ng iyong balikat
ng matatamis na tula ng paglingap,
walang maiiwan sa 'yong pandinig

kundi mga salitang galing rin
sa aking bibig.
Ako ay nagiging maraming mangingibig.
At kung mahal mo rin ako,

mauunawaan mo ang aking sinasabi
sa mga labi ng maraming mananayaw,
sa kanilang katawang malalantik,
sa makikinis na katagang sinasambit.

Ako ay nagiging maraming mangingibig
sapagkat labis-labis kitang iniibig.

16 May 2009

AKING DIWATA

(Halaw sa My Immortal. Evanescence)


Ang pangalan mo ay pangalan
ng lumbay na di naglulubay
ganitong matagal nang naghingalo
ang alamat, gayundin ang iyong kuwento
sa matandang aklat: pinid, naninilaw,
at walang bumubuklat. Musmos kong puso
ay waring nabalaho
sa mga pahinang lukot, gastadong hantungan
ng pangalan mong limot

kahit pa ang mga sugat ay di naghihilom
kahit pa ang kirot ay lalong lumalalim;
kayrami palang di kayang itapon
sa maikli ngunit kaylayo nang kahapon.

Haplos ko ang papahid
sa bawat luhang mangingilid
sa iyong mukha. Salita ko ang sasawata
sa dulot na pangamba
ng bawat taksil na binata.
Paulit-ulit kong hahagkan
ang laylayan ng iyong bestida,
tila pag-usal ng taimtim
na dasal: isama mo, isama mo ako
sa kagubatan mong altar.

Bihag ako ng liwanag na di matutop.
Sa pangarap ko, ikaw ang diwatang
tumutupok. Ikaw ang pangalan na namumuwalan
sa bawat tula, ang puno't dulo
ng kalungkutang gumagala

kahit kailanman ay wala,
wala ni isa mang naniniwala.

14 May 2009

HALAW KAY THOMAS MOORE

-

Pari at Kardinal
ay nanganagaral,
ang pag-iisip ng bastos
ay sadyang bawal.

Kumbaga'y amanos
ang sintensya
ng totoong gumagawa
o hanggang isip lang

kung magkasala. Kung ito
ay di mababago,
yari tayo
panigurado. Pero heto

ang sikreto:
una-unahan lang 'yan
sa dulo -- kaya bago
silaban

ang ating buto
doon sa kung saan
ang apoy
ay walang relyebo,

maging karapat-dapat
sa tatanggaping parusa:
Ay, hubarin ngayundin
ang 'yong palda at blusa!

HALAW KAY TUPAC SHAKUR

(Mula sa The Rose that Grew from Concrete)


Isang rosas ang tumubo,
mahinhin at may kung anong bango,
sa bunganga ng nakangangang kongkreto.
Patunay ang pangyayaring ito
na pawang kasinungalingan
ang batas ng tao
‘pagkat sino nga naman ang hahakbang
tungo sa kung saan-saan
nang walang paa. Talagang nakakatawa
pero sa kapipilit makamit
ang kaniyang layunin,
kahit walang pumapansin
natutunan ng rosas
tuntunin ang hangin.
Pagparangalan natin ang rosas na tumubo,
mahinhin at may kung anong bango,
sa bunganga ng nakangangang kongkreto.

13 May 2009

EULOGY TO A HELL OF A DAME

(Halaw kay Charles Bukowski)


May mga asong nangangarap ng makinis na buto
sa mga gabing ganito, kung kaya ako
iniisip ko ang iyong buto: nakahilera
nang maayos
sa pagitan ng balat at laman,
gayak ang bestidang luntian, ang sapatos
na may nakalululang takong.
Naiisip rin kita kapag nasosobrahan ng inom
ng kape, patagong nagmumukmok
sa isang tabi
habang nakalugay madalas
ang buhok na madulas. Kani-kanina,
naibulalas ng isang kakilala
sa liham niyang minadali
ang mga lihim na di pa man naibahagi
ay dati mo nang binawi. Dalawang dekada na
ang lumipas, at ngayo'y gunita itong naaagnas
sa pagitan ng aking panghihinayang
at pag-aatubili. Abril. Gabi. At
tayo'y magkatabi: balikat
sa balikat, noo sa noo, ang dampi
ng hininga mo sa aking leeg at braso.
Hanggang lumayas ka na naman
at sa wakas, tila regalong binalot mo para sa akin
ang kalungkutang pala-palapag
pala ang taas; Wala ka na ngayon,
dalawampu’t walong taon
ngunit dama ko pa ang malambot na gusot
ng palad mo sa aking palad, katulad
ng larawan na nalukot
sa mahigpit na pagkakatangan --
kailanman ay hindi ko yata mabibitawan.
Kung kaya ang tulang ito, walang landi
o anumang palamuti, ang tagay ko
sa iyong kagandahan. Huli man
at medyo naatraso,
tapat pa ring sumasaiyo
mula sa isang abang aso
na nangangarap ng makinis na buto
sa mga gabing ganito.

10 May 2009

HALAW SA FUNERAL BLUES

(W. H. Auden)


Putulin ang linya ng telepono at pigilin
ang pag-ikot ng mga relo. Patahimikin
ang umaalulong na aso at isusi na
ang mga piyano. Sa mahinhing
tapik ng tambol, ilabas na ang ataul.

Iparada ang bandila, pati ang mga kandilang
nagbabalita na Siya’y Patay Na.
Bihisan ng itim na uniporme ang mga nagtatrapik
sa kalye. Talian ng itim na laso ang mga kalapati
na nakadapo sa mga itim na poste.

Siya ang aking Hilaga, Silangan, Timog at Kanluran;
siya ang araw ng pahinga at trabaho sa opisina,
ang aking tanghaling-tapat at hatinggabi,
siya ang awit pati ang tulang sinasabi; Akala ko
ang pag-ibig ay di naghihingalo: mali pala ako.

Palamlamin ang sindi ng mga bituing
wala nang silbi. Ang araw ay lansagin
at ang buwan ay balutin. Ibuhos ang karagatan
at iligpit na ang kagubatan; dahil walang kabuluhan,
wala nang halaga ngayon ang kagandahan.

SA AKING MGA BISIG

(Halaw kay Nick Cave)


Hindi ako panatiko
ng Panginoon mong
pakialamero. Pero
kung sa harap Niya'y
luluhod ako, ang dasal
ko'y tiyak na ganito:
na dapat Siyang maglubay
pagdating sa iyo
dahil di ko itutulot
hawakan Niya ni hibla
ng alon sa iyong buhok.
Ngunit kung di makikinig
ang May-akda, at Siya pala
lagi ang masusunod
at magtatakda, iuutos ko
sa Diyos na ikaw ay ihatid,
ihatid ka Niyang pabalik
sa aking mga bisig.

Wala akong pananalig
sa mga diwata. Subalit
tuwing nakikita
ang iyong mukha,
ano't minsan ay ibig
ko na ring maniwala.
At kung kailangang tipunin
ang lahat ng diwatang
kaya kong tawagin,
hihilingin kong magtirik
ng kandila ang bawat isa
sa landas na tatawirin
ng makinis mong paa,
tulad ni Bathala,
mahinhing lumakad
sa magaspang na lupa,
susuyuin ko sila
upang ikaw ay ihatid,
ihatid ka nila pabalik
sa aking mga bisig.

Dahil tanging paniniwala ko
ang paniniwala ko sa Pag-ibig,
alam ko balang araw, ako
at ikaw, ay sabay babagtas
sa patag na landas;
Kaya pagliyabin ang mga
sulo, O Diyos ko,
at sa kaniyang paglalakbay
igawad ang patnubay Mo.
Ipataw ang iyong gabay
ngayon at sa panahong
di pa namin masyadong gamay.
Ihatid Mo siya, Panginoon,
siya ay Iyong ihatid
pabalik dito
sa aking mga bisig.

HALAW KAY PAUL AUSTER

White Nights


Walang ibang humihinga rito
at ang inuusal ng aking katawan: anuman
ang masasabi ko ngayon
ay di ko dapat sabihin sa iyo.
Ngunit ako lamang ang naririto
at anumang manggaling sa aking katawan,
walang ibang may pakialam
maliban sa iyo.

Lumalatay sa bubungan ang malakas na ulan,
ayaw papigil at paulit-ulit na kumikitil
sa mga puno’t halaman. At ang pluma
ay naglalamiyerda sa mga basang lupa
habang unti-unting nabubura
ang mga kamay na walang magawa.

Patuloy sa pagsulat ang pluma.
Isinusulat nito halimbawa: sa simula,
sa gitna ng punong malalaki,
isang nilalang ang bumaybay
sa kalaliman ng gabi. Isinusulat nito:
ang makinis niyang katawan
ay simputla ng lupaing
pinapuputi ng buwan. Iyon ang lupa,
at ang lupa ay tumutula
tungkol sa kulay ng katahimikan.

Di ko na igigiit ang aking sarili
at kailanma’y di ko sinabi
ang mga bagay-bagay
na dapat kong sinabi. Ngunit
ang katawan ay isang bulwagang
walang winawaglit. At bawat gabi,
buhat sa mga punong
wala ring masabi,
alam mong ang tinig ko
ay maglalakad nang papalapit
nang papalapit nang papalapit
patungo sa iyo.

02 May 2009

HALAW KAY FRANZ ARCELLANA

-

Binabantayan kita sa iyong katiwasayan,
walang-hanggan at di natitigatig,
wala ka ni katiting na bahid.
Sinusundan ka ng aking mata
kahit saan magpunta,
masiglang paakyat sa mga hagdanan
o saanman dalhin ng matatag na hakbang.
Nakikita kita, ang iyong mukha,
mga matang matatapang
ngunit payapang-payapa.

Pinanonood kitang nakaupo nang walang imik,
parang biyoling naghihintay sa aking kalabit.
Minamasdan kitang tumawid sa malawak na silid
at parang napupuno ng himig itong aking dibdib.

Wala akong pangamba maghapon mang nakatitig
wala akong ikinahihiya o anumang nililingid:
totoong ikaw ang aking pantasya,
totoong ang pangalan ko
ay pangalan ng pagnanasa.
At alam ko,
alam ko kung saan ka hahanapin
kahit sa mga oras na ika’y pagala-gala,
narito ka at di umaalis sa akin,
kaparis ng sigaw na ayaw lumaya.

Kabisado ko na ang pangalan mo.
Tinatawag kita, paulit-ulit,
ngunit di mo naririnig:
o dahil ayaw mong marinig
ang ungol sa aking dibdib.
Tinatawag kita, paulit-ulit,
ngunit ayaw mong lumapit.
Gabay ko ang Panginoon sa langit,
pero ngayong gabi, ikaw ang ibig kong makatalik
!

01 May 2009

GOVERNMENT IN ACTION

(Halaw kay Carl Sandburg)


Gobyerno – lagi kong naririnig
ang tungkol sa gobyerno.
Kaya't inibig kong hanapin ito,
suriin nang malapitan

oras na matagpuan. Una kong nasumpungan
ang isang mamang pulis,
saklot sa kuwelyo, saktong ikukulong
ang isang mamang lasing. “Government

in action”, umiiling-iling kong naibulong
sa sarili. Isang halal na konsehal
ang sandaling pumirmi
sa tanggapan ng piskal.

Di lumipas ang tanghali,
isang demanda ang binawi
laban sa kawatang tumira
sa nalikom na kumot at pera,

iaabot sana, kasama ng gamot
at de lata, sa mga pamilyang binaha.
At komo ang kawatan ay alalay pala
ng ating abang lingkod

walang nagawa ang abogado
kundi maaburido. Sinumang nasa likod
ng ganitong milagro --
parang alam ko na kung sino.

Palabas sa tv ang mga sundalo, panalo
ang porma sa unipormeng bagong-almirol,
habang nakatutok ang mga ripleng kasado
sa obrerong nakikiusap sa mga iskirol

na huwag nang pumasok sa trabaho.
Ganoon na lang ang kanilang debosyon,
hanep kung sumabak sa aksyon,
ang ating Gobyerno.

Dahil ang Gobyerno
ay binubuo ng tao, binubuo ito,
samakatuwid, ng laman at buto
at sangkaterbang bungangang bumubulong

sa sangkatutak na tenga at ilong,
nagpapadala ng mga telegrama,
nagpapatupad ng kautusan, nag-uumang
ng kuwarenta y singko

upang ituro ang kaibahan
ng “Hindi” sa “Oo”.
At kahit pa sila'y isobre
sa magagarang kabaong

at palamutian ang mga kalye
ng gumagapang na prusisyon,
may papalit lamang na bagong mukha,
suot ng taong nasa bulsa

ang puso, pinatitibok ng dugo,
pinaaalsa ng pagnanasa,
ambisyoso at makuwarta,
kuwartang binabayad at nagpapabundat

sa mga bangko, kuwartang panregalo
at pinang-aareglo sa radyo at diyaryo.
Sa dulo, natutunan kong ang Gobyerno
ay kumplikado at masikreto

tulad ng katawang walang tikas
at puno ng sakit;
hasik ang tradisyong bulok,
bukol na kumukulob

sa bangungot ---
Ah! mangyari kung anu-anong gulo
ang pilit kasing isinasaksak sa ulo.
Mas tahimik yata ang buhay

kung nakakulong na lang sa kuwarto;
Sa ganito, di pa huli sa balita
kung sino na ang artistang sinosiyota
ni ganiyan at ni ganireng boksingero.

ANG MASA

(Halaw kay Carl Sandburg)


Ako ang mamamayan, ang taong karaniwan, ang masa
na kadalasang binabalewala.
Alam mo bang ang lahat ng bungang dakila
sa lahat ng sulok sa lahat ng dakong may humihinga
ay sa akin nagmula? Ako ang manggagawa,
ang imbentor, ang nagtahi at nagtanim
ng lahat ng damit at makakain. Ako ang saksi
sa pag-usad ng kasaysayan. Ang matitipunong
mandirigma at mga pinuno
ay sa akin sinasanay. Oo
sila’y mamatay, ngunit sigurado ako
mas marami ang hahalili
na mula rin sa aking hanay. Dahil ako
ang lupang pinagpupunlaan. Ako
ang parang na pinagtatamnan
at bumayo man ang matinding bagyo,
balewala ang lahat ng ito.
Salantain man ang yaman kong nalalabi,
balewala ang lahat ng ito.
Mapinsala man ang lahat ng pag-aari
ay magtatrabaho lamang akong muli
at dito ka nakasisiguro:
balewala ang lahat ng ito.

Minsan ako ay pumapalahaw at umiiling,
nagbabanlaw ng ilang patak-patak ng pula
upang magbigay-tanda
sa kasaysayan. At ang lahat ng iyan
ay balewala lang naman.

Dahil kung ako –
ang mamamayan, ang taong karaniwan,
ay biglang makalimot
sa pagbabale-wala;

Kung ako --- ang masa
na kadalasang binabalewala
ay matutong umalala,

at gamit ang leksiyon ng nakaraan
ay biglang di ko na makaligtaan
ang mukha ng mga mandarambong
na pinagpaparangalan tuwing eleksiyon,
o ang itsura nilang mga nangangaral
na iisa ang kahulugan
ng pagiging dukha at hangal–

Sapagkat kung magkakagayon
walang sinuman sa daigdig ang makasasambit
sa mga salitang: “Taong-Karaniwan”
nang may ngiting nangungutya nang palihim
at may panlalait pa rin sa kaniyang tinig;
Sapagkat kung magkakagayon,
ang mamamayan, ang taong karaniwan,
ang masa na kadalasang binabalewala,
ay naririto na,
at papabilis nang papabilis ang kanilang martsa.
Papabilis nang papabilis ang kanilang martsa!